Agri – V.A.K. – Nieuws week 23 (2019)

Van storm tot storm

De afgelopen week leefden van code geel tot code oranje. Met daarbij grote verschillen in uitvoering en neerslag hoeveelheden. Koeien zullen ook hier weer op reageren. Want welke diersoort staat nog beter met de voeten in de natuur dan koeien. Te hoge druk op het zenuwstelsel lieten ze afgelopen week veel zien door met de staarten te gaan zwaaien en deze niet voldoende bij zich trekken als ze in de box gaan liggen. Ook de druk op de vitamine B aanmaak (energie en cobalt) zijn duidelijker zichtbaar. Trillend en moeilijker opstaan, en bij de vaarzen meer smet tussen het uier en het been zijn de belangrijkste signalen. Veel rantsoenen hebben moeite met de snelle energie invulling en dat is precies waarom het ureumgehalte afgelopen week gemakkelijk op liep tot veel boven de 25. Zorg voor voldoende ankers om de stormen zonder schade door te komen. Voeders die als anker kunnen fungeren zijn voeders met FOS en suikers. De pulpsoorten, siropen met de voorkeur voor appelmelasse. Al is ruwvoer met veel suiker en FOS ook een mogelijkheid om de koeien door de storm te verankeren en het voorkomen van uierontsteking, volle hakken, longontsteking, klauwproblemen, en uiteindelijk het behoud van gehalten en melkgift. Het grote voordeel tot nu toe is de lage druk op de luchtwegen door vooral de wind uit het oosten.

“ Het belang van het anker ervaar je pas in de storm”

Tweelingen

Afgelopen week zagen we onderweg meer tweeling geboortes met soms aan de vroege kant gekalfd. Bij de geboorte van tweelingen is het meestal storm bij deze koeien, zorg ook hier voor ankers in de vorm van voldoende eiwitopbouw. Probeer tijdens het scannen een registratie aan te leggen of ken bepaalde koe families zodat we niet te vaak verrast worden. 70 kg aan kalf uit koeien halen is vaak niet berekend in de meeste droogstands rantsoenen. De meeste rantsoenen zitten op 1200 gram groei per dag of lager. Er zijn dan 58 dagen droogstand voor nodig om het gewicht te halen zonder herstel van de koe zelf. Vooral het laatste is het grootste probleem. Bij de vaarzen zien we nog te veel doodgeboren kalveren. Ook hier speelt vooral het eiwit niveau en de kwaliteit ervan (suiker en DVE in de rantsoenen) de belangrijkste rol naast een juiste invulling van Vitamine E en selenium. Ankers genoeg dus om bovenstaande te voorkomen of onder controle te houden. En verander de wind (rantsoen) want met de wind van gisteren kunnen tweelingkoeien vaak niet zeilen.


“ Met de wind van gisteren kun je vandaag niet meer zeilen.”

Water kwaliteit (Redox)en capaciteit
Na zuurstof (O2) is water het belangrijkste element. De opname van water ligt op de meeste bedrijven tussen de 70 en 100 liter per koe afhankelijk van productie niveau, omgeving temperatuur en het droge stof percentage van het rantsoen, maar ook de hoogte van de waterbak speelt hierin een rol. Vele waterbakken zitten boven een meter i.v.m. het bevuilen, maar rond de 75 centimeter is de opname beter en is er meer rust rond de waterbak. Bij 100 melkkoeien wordt er dus tussen de 7 en 10 m3 water opgenomen. Compact voeren met ongeveer een maximale toevoeging van 10 liter water per koe (rantsoen minimaal 37 % ds) neemt een deel voor haar rekening maar zal de komende weken wel moeilijker worden m.b.t broeigevoeligheid. Ook hier zullen we met de wind mee moeten zeilen en broei voorkomen. Naast de capaciteit is het van belang dat er geen potentiaal spanningsverschil ontstaat tussen het water en de roosters waar de dieren zich bevinden. Boven de 300 millivolt gelijk spanning zullen de dieren al lepelend te weinig water opnemen ondanks voldoende capaciteit. De capaciteit kunnen we makkelijk beoordelen en meten, maar bij de kwaliteit ligt dat wat anders. Hoe beoordelen we of het water goed is en goed blijft ? In de meeste gevallen door het oog, de smaak en een chemische analyse te doen. Bij deze analyse wordt vrijwel nooit de Redox van het water bepaald. Redox staat voor Reductie en oxidatie potentiaal. In simpele vertaling geeft dit de zuiverheid van het water weer en het vermogen van het water om vervuiling af te breken. De Redox waarde geeft ook een indicatie van het opgeloste zuurstof niveau in water. Vervuilt water bevat minder opgelost zuurstof omdat organische vervuiling zuurstof gebruikt. Redox wordt weergeven door een mV waarde die bij drinkwater gewenst is tussen de 300 en de 400. Daling van 100 mV zal de coliformen in het drinkwater met 10 keer vermenigvuldigen. Dus heel interessant om deze waarde van het drinkwater te kennen en te weten welke ankers nodig zijn om de storm in het drinkwater te voorkomen